Cây bút thần [Truyện cổ tích Trung Quốc]

Truyện cổ tích Cây bút thần

Cây bút thầntruyện cổ tích Trung Quốc, thể hiện quan niệm của người xưa về công lí xã hội, mục đích nghệ thuật và những khả năng kì diệu của con người.


Người ta kể lại rằng, xưa có một em bé rất thông minh tên là Mã Lương. Em thích học vẽ từ nhỏ. Cha mẹ em đều mất sớm. Em chặt củi, cắt cỏ, kiếm ăn qua ngày, nhưng vẫn nghèo đến nỗi không có tiền mua bút.

Một hôm đi qua cổng nhà trường, Mã Lương trông thấy thầy giáo đang vẽ, nét bút đưa ngang đưa dọc rất thích mắt, em bèn đến gần nơi:

– Tôi rất muốn học vẽ, thầy có thể cho tôi mượn một cây bút không?

Thầy giáo trừng mắt, mắng em:

– Một thằng bé con nghèo xác nghèo xơ mà lại muốn học vẽ à! Mày điên đấy phải không?

Thế rồi lão đuổi em ra khỏi trường.

Mã Lương tủi bực, em nghĩ thầm:

– Tại sao con nhà nghèo lại không học được vẽ?

Truyện cổ tích Cây bút thần
Truyện cổ tích Cây bút thần

Từ đó, em dốc lòng học vẽ, hằng ngày chăm chỉ luyện tập. Khi kiếm củi trên núi, em lấy que củi vạch xuống đất, vẽ những con chim đang bay trên đỉnh đầu. Lúc cắt cỏ ven sông, em nhúng tay xuống nước rồi vẽ tôm cá trên đá. Khi về nhà, em vẽ các đồ đạc trong nhà lên tường, bốn bức tường dày đặc các hình vẽ.

Năm tháng trôi qua, Mã Lương không ngừng học vẽ, không bỏ phí một ngày nào và em đã tiến bộ rất mau. Em vẽ chim, cá giống như hệt, người ta tưởng như sắp được nghe chim hót, được trông thấy cá bơi lội. Thế nhưng em vẫn chưa có cây bút vẽ. Em chỉ mong sao có được một chiếc.

Cây bút thần - Truyện cổ tích Trung Quốc
Cây bút thần – Truyện cổ tích Trung Quốc

Một đêm em nằm ngủ rất say. Trong giấc ngủ, chợt em nhìn thấy một cụ già râu tóc bạc phơ hiện ra trước mặt, đưa cho em một cây bút và nói:

– Đây là cây bút thần, nó sẽ giúp con rất nhiều.

Mã Lương nhìn cây bút bằng vàng sáng lấp lánh, em sung sướng reo lên:

– Cây bút đẹp biết chừng nào! Cháu xin cảm ơn ông! Cảm ơn ông!…

Em chưa nói dứt lời, cụ già đã biến mất. Mã Lương giật mình tỉnh dậy mới biết là mình nằm mơ. Nhưng không, cây bút thần vẫn nằm trong tay em, em rất lấy làm lạ.

Truyện Cây bút thần
Truyện Cây bút thần

Mã Lương lấy bút ra vẽ một con chim. Chim tung cánh bay lên trời, cất tiếng hót líu lo. Em vẽ tiếp một con cá. Cá vẫy đuôi trườn xuống sông, bơi lượn trước mắt em. Mã Lương thích thú vô cùng.

Với cây bút thần, Mã Lương đã vẽ cho tất cả người nghèo trong làng. Nhà nào không có cày, em vẽ cho cày. Nhà nào không có cuốc, em vẽ cho cuốc. Nhà nào không có đèn, em vẽ cho đèn. Nhà nào không có thùng múc nước, em vẽ cho thùng,…

Cây bút thần của Mã Lương
Cây bút thần của Mã Lương

Việc đó ai cũng biết. Rồi câu chuyện cây bút thần lọt tới tai một tên địa chủ giàu có trong làng. Hắn liền sai hai tên đầy tớ đến bắt Mã Lương về nhà vẽ theo ý muốn của hắn. Mã Lương tuy còn nhỏ nhưng tính tình khảng khái. Em biết bụng dạ tham lam của bọn nhà giàu, nên không vẽ bất cứ một thứ gì, mặc cho chúng hết lời dụ dỗ, doạ nạt. Tên địa chủ tức giận, nhốt em vào chuồng ngựa, không cho ăn uống gì.

Ba hôm sau, giữa đêm tuyết xuống nhiều, nhìn ra sân thấy tuyết phủ trắng xoá, tên địa chủ nghĩ thầm: “Tên Mã Lương không chết đói thì cũng chết rét, ta hãy đi coi xem!”.

Gần đến chuồng ngựa, hắn thấy những tia sáng hồng lọt qua khe cửa, một mùi thơm ngào ngạt bốc ra. Hắn ghé mắt nhòm qua khe cửa thì thấy Mã Lương ngồi bên một lò lửa rực hồng đang ăn bánh nướng. Tên địa chủ kinh ngạc: Lò lửa ở đâu ra? Bánh ở đâu ra? Hắn nghĩ ngay rằng tất cả những thứ đó đều nhờ bút thần mà có. Tức quá hắn sai bọn đầy tớ đến giết Mã Lương, cướp lấy cây bút thần.

Sự tích Cây bút thần
Sự tích Cây bút thần

Mười mấy tên đầy tớ hung hăng xông vào chuồng ngựa, nhưng Mã Lương không còn ở đấy nữa. Em đã vượt qua tường bằng một chiếc thang vẽ trên tường. Chiếc thang hãy còn đó. Tên địa chủ leo lên thang nhưng chưa trèo qua ba bậc đã ngã lộn xuống đất. Chiếc thang biến mất.

Thoát khỏi nhà địa chủ, Mã Lương vẽ con ngựa, rồi cưỡi lên phi nhanh.

Đi chưa được bao xa, chợt có tiếng huyên náo [1] sau lưng, Mã Lương quay lại nhìn. Trong ánh đuốc sáng rực, Mã Lương nhìn thấy tên địa chủ cưỡi trên lưng một con tuấn mã, tay vung dao sáng loáng, dẫn khoảng hai chục tên đầy tớ đang đuổi theo.

Khi bọn chúng đã đến gần, Mã Lương lặng lẽ rút cây bút thần vẽ chiếc cung và mũi tên. Em giương cung. “Vút”, mũi tên lao đúng họng tên địa chủ, hắn ngã nhào xuống đất. Mã Lương ra roi thúc ngựa, ngựa tung vó phóng như bay.

Ngựa phi suốt mấy ngày đêm ròng rã không nghỉ. Sau cùng, Mã Lương dừng chân ở một thị trấn nhỏ. Không có việc làm, Mã Lương đành vẽ tranh đem bán ở phố. Sợ lộ nên em vẽ các bức tranh đều dở dang: chim thì thiếu cái mỏ hoặc thiếu một chân,…

Hình ảnh cây bút thần
Hình ảnh cây bút thần

Một hôm, Mã Lương vẽ con cò trắng không mắt. Vì một chút sơ ý, em đánh rơi một giọt mực xuống bức tranh. Giọt mực rơi đúng chỗ mắt cò. Thế là cò mở mắt, xoè cánh bay đi. Chuyện làm chấn động cả thị trấn. Mấy kẻ mách lẻo [2] đến tố giác [3] với nhà vua. Vua phái triều thần đến đón Mã Lương về kinh đô. Mã Lương không muốn đi, nhưng bọn họ tìm đủ cách để dụ dỗ, doạ nạt để bắt em về hoàng cung [4].

Mã Lương được nghe rất nhiều điều tàn ác của nhà vua đối với dân nghèo, nên em rất căm ghét vua, không muốn vẽ. Vua bắt em vẽ một con rồng, em liền vẽ một con cóc ghẻ. Vua bắt vẽ con phượng, em lại vẽ con gà trụi lông. Hai con vật ấy vừa xấu xí vừa bẩn thỉu, nhảy nhót tứ tung bên cạnh nhà vua. […] Vua tức giận, cho quân lính đến cướp cây bút thần trong tay Mã Lương rồi nhốt em vào ngục [5].

Truyện cổ tích Cây bút thần
Truyện cổ tích Cây bút thần

Lấy được bút thần, vua đem ra vẽ. Một núi vàng không thoả mãn lòng tham, hắn liền vẽ thêm hết núi này đến núi khác, không biết bao nhiêu mà kể. Vẽ xong, vua xem lại không phải là những núi vàng mà chỉ là những tảng đá lớn. Những tảng đá nặng đó từ trên đỉnh núi lăn xuống, suýt đè gãy chân vua.

Nhưng hắn đâu chịu bỏ lòng tham. Vẽ núi vàng không được thì vẽ thỏi vàng. Vua vẽ một thỏi vàng, thấy còn nhỏ quá, lại vẽ một thỏi thứ hai lớn hơn. Vẫn thấy còn nhỏ, hắn vẽ một thỏi lớn, rất dài, dài không biết bao nhiêu thước.

Câu chuyện Cây bút thần
Câu chuyện Cây bút thần

Vẽ xong, vua nhìn lại thì thấy trước mắt không phải là một thỏi vàng lớn mà lại là một con mãng xà [6] dài, miệng há hốc, đỏ lòm, đang bổ lại phía hắn. May có triều thần xô tới cứu, nếu không, mãng xà đã nuốt chửng hắn.

Biết không có Mã Lương thì không làm được trò trống gì, vua phải thả em ra, dùng vàng bạc dỗ dành và hứa gả công chúa cho.

Cây bút thần - Truyện cổ tích Trung Quốc
Cây bút thần – Truyện cổ tích Trung Quốc

Mã Lương giả vờ đồng ý. Vua rất mừng, liền đem trả bút thần cho em.

Vua nghĩ: “Nếu bảo nó vẽ núi, sợ rằng trên núi có nhiều thú dữ, chi bằng bảo nó vẽ biển là hơn cả”. Nghĩ vậy, vua bảo Mã Lương vẽ biển.

Hai nét bút đưa đi, biển cả đã hiện ra trước mặt. Biển rộng mênh mông, xanh biếc, không một gợn sóng, trong suốt như mặt gương soi.

Nhà vua ngắm nhìn mặt biển, rồi nói:

– Biển này sao không có cá nhỉ?

Mã Lương chấm vài chấm, biển liền hiện ra bao nhiêu là cá, đủ các màu sắc, uốn đuôi mềm mại bơi lội tung tăng. Đàn cá bơi xa dần, xa dần. Vua rất thích, vội bảo Mã Lương:

– Hãy vẽ ngay cho ta một chiếc thuyền! Ta muốn ra khơi xem cá.

Cây bút thần của Mã Lương
Cây bút thần của Mã Lương

Mã Lương liền vẽ ngay một chiếc thuyền buồm lớn. Vua, hoàng hậu, công chúa, hoàng tử và các quan đại thần đều kéo nhau xuống thuyền. Mã Lương đưa thêm vài nét bút, gió thổi lên nhè nhẹ, mặt biển nổi sóng lăn tăn, thuyền từ từ ra khơi.

Thấy thuyền còn đi quá chậm, vua đứng trên mũi thuyền, kêu lớn:

– Cho gió to thêm một tí! Cho gió to thêm một tí!

Mã Lương đưa thêm mấy nét bút đậm, sóng biển liền nổi lên, buồm căng phồng, chiếc thuyền lao khỏi bờ nhanh vun vút.

Mã Lương lại tô thêm nhiều nét bút nữa, gió mạnh nổi lên, biển động, thuyền lắc lư nghiêng ngả.

Vua cuống quýt kêu lên:

– Đừng cho gió thổi nữa! Đừng cho gió thổi nữa!

Mã Lương không hề đếm xỉa đến những lời đó. Cây bút của em tiếp tục vẽ những đường cong lớn. Biển động dữ dội, sóng biển xô vào thuyền hết đợt này đến đợt khác.

Hình ảnh cây bút thần
Hình ảnh cây bút thần

Vua ướt hết cả quần áo, một tay ôm cột buồm, một tay ra hiệu, gào to bảo Mã Lương thôi không vẽ nữa.

Mã Lương vờ như không nghe thấy, cứ tiếp tục vẽ. Gió bão càng to, mây đen kéo mù mịt, trời tối sầm. Sóng lớn nổi lên dữ dội như những trái núi đổ sập xuống thuyền. Chiếc thuyền ngả nghiêng rồi bị chôn vùi trong những lớp sóng hung dữ.

Sau khi vua chết, những việc làm cao cả của Mã Lương với cây bút thần được truyền tụng khắp nước. Nhưng không ai biết sau đó Mã Lương đã đi đâu.

Có người nói Mã Lương đã trở về quê cũ, sống với những người bạn ruộng đồng.

Có người nói Mã Lương đi khắp đó đây, đem hết thời giờ và sức lực để vẽ cho những người nghèo khổ.

Truyện cổ tích Cây bút thần – Bản dịch của Thái Hoàng và Bùi Văn Nguyên
Nguồn: SGK Văn học 7, tập hai, trang 68 – NXB Giáo dục 2000

[alert style=”danger”]

[button url=”https://thegioicotich.vn/tag/truyen-co-tich-trung-quoc/” style=”danger”]➤ Truyện cổ tích Trung Quốc chọn lọc[/button]

[/alert]

Chú giải trong truyện cổ tích Cây bút thần

[1] Huyên nào ồn ào.
[2] Mách lẻo: đem chuyện người này nói cho người khác, với dụng ý không tốt.
[5] Tố giác: Nói cho cấp trên (cơ quan quan hoặc người có trách nhiệm) biết việc làm của người khác mà người báo cho là phạm pháp.
[6] Hoàng cung: nơi ở của vua.
[7] Ngục: nơi giam giữ những người có tội.
[8] Mãng xà: một loại rắn rất lớn có lọc độc.
Truyện cổ tích Cây bút thần
Truyện cổ tích Cây bút thần

Soạn bài Cây bút thần

Cây bút thần là một câu chuyện cổ tích Trung Quốc, được dịch ra nhiều thứ tiếng trên thế giới và là nguồn cảm hứng của rất nhiều bộ phim của Trung Quốc.

Ở Việt Nam, câu chuyện này hiện đang được đưa vào giảng dạy trong SGK Ngữ văn 6, trang 85.

Để soạn bài Cây bút thần, các bạn cần chú ý đến 2 vấn đề sau:

1. Nội dung ý nghĩa của truyện Cây bút thần

Câu chuyện về chú bé họa sĩ nhà nghèo, cha mẹ mất sớm rất ham thích học vẽ, lại được thần cho cây bút tài năng có điều kiện phát triển. Em đã dùng cây bút thần để giúp đỡ những người nghèo trong làng và đấu tranh trừng trị bọn gian tham, độc ác (địa chủ, vua).

Đây là truyện cổ tích về nhân vật có tài năng kỳ lạ. Truyện thể hiện quan niệm của người xưa về công lí xã hội, về mục đích của tài năng nghệ thuật, đồng thời thể hiện ước mơ về những khả năng kì diệu của con người.

2. Đặc sắc nghệ thuật trong truyện Cây bút thần

Truyện dẫn dắt khéo, có nhiều kịch tính, đặc biệt ở hai đoạn kkhi Mã Lương đối đầu với tên địa chủ và tên vua tham lam. Trí tưởng tượng phong phú và độc đáo của dân gian đã sáng tạo nên hình ảnh cây bút thần giàu ý nghĩa và cuộc phiêu lưu – trừng trị kẻ ác của Mã Lương thật kì diệu, thú vị và hấp dẫn, trong đó có sự đan xen các chi tiết hoang đường với những chi tiết đời thường khiến thế giới cổ tích như gần gũi với chúng ta.

[alert style=”danger”]

[button url=”https://thegioicotich.vn/truyen-co-tich/” style=”danger”]➤ Khám phá thế giới cổ tích[/button]

[/alert]


Viết một bình luận

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.